Nagrodę im. Księdza Idziego Radziszewskiego za całokształt dorobku naukowego w duchu humanizmu chrześcijańskiego za rok 2025 Zarząd Towarzystwa Naukowego KUL przyznał ks. prof. dr. hab. Augustynowi Eckmannowi, wieloletniemu Prezesowi TN KUL.
Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II z dumą informuje, że tegorocznym laureatem prestiżowej Nagrody im. ks. Idziego Radziszewskiego został ks. prof. dr hab. Augustyn Eckmann – wybitny filolog klasyczny, teolog, ceniony znawca literatury wczesnochrześcijańskiej i patrologii, a także wieloletni Prezes Towarzystwa Naukowego KUL. Przyznanie tego najwyższego wyróżnienia jest wyrazem uznania dla jego imponującego dorobku naukowego, wybitnych zasług dla rozwoju badań nad antykiem chrześcijańskim oraz bezinteresownej służby na rzecz Uniwersytetu i Kościoła.
Ks. Augustyn Eckmann urodził się 25 maja 1941 r. w Ostrowitem (w obecnej diecezji pelplińskiej). Formację do kapłaństwa odbył w Wyższym Seminarium Duchownym w Pelplinie, gdzie po zakończeniu studiów filozoficzno-teologicznych przyjął w 1965 r. święcenia kapłańskie z rąk bpa Kazimierza Kowalskiego. Przez pierwsze sześć lat posługiwał z zaangażowaniem w duszpasterstwie parafialnym, zdobywając cenne doświadczenie duszpasterskie i bezpośredni kontakt z ludźmi.
W kolejnych latach podjął na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim specjalistyczne studia z zakresu teologii, nauk biblijnych oraz filologii klasycznej, łącząc je z pracą naukową, dydaktyczną i posługą duszpasterską. Przez siedemnaście lat pełnił odpowiedzialną funkcję ojca duchownego w Konwikcie Księży Studentów KUL, otaczając troską formacyjną kolejne pokolenia studiujących kapłanów. Równolegle sprawował opiekę duszpasterską nad studentkami świeckimi oraz zgromadzeniami zakonnymi.
Droga naukowa Ks. Profesora związana jest ściśle ze wszechstronnym wykształceniem filologicznym, teologicznym i biblijnym. Uzyskał stopień doktora teologii w zakresie nauk biblijnych, a następnie doktora habilitowanego nauk teologicznych w zakresie literatury starochrześcijańskiej. W 1992 r. mianowany został profesorem nadzwyczajnym KUL, a dwa lata później – w 1994 r. – objął kierownictwo nowo utworzonej Katedry Literatury Wczesnochrześcijańskiej w Sekcji Filologii Klasycznej.
Tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych otrzymał z rąk Prezydenta RP w 1999 r., wieńcząc ten etap awansu naukowego stanowiskiem profesora zwyczajnego. Choć w 2012 r. formalnie przeszedł na emeryturę, uzyskując tytuł emerytowanego profesora KUL, nie zaprzestał pracy badawczej nad pismami patrystycznymi, działalności redakcyjnej w czasopismach naukowych oraz kierowania Towarzystwem Naukowym KUL.
W ramach pracy dydaktycznej Ks. Profesor wykształcił całe pokolenia filologów klasycznych, teologów i patrologów. Pod jego kierunkiem powstało ponad 115 prac magisterskich oraz 9 rozpraw doktorskich. W relacjach ze studentami i doktorantami zasłynął jako wyrozumiały, życzliwy i niezwykle cierpliwy nauczyciel, zaszczepiający w młodzieży miłość do języków starożytnych i Pisma Świętego.
Głównym obszarem dociekań naukowych oraz życiową pasją ks. prof. Augustyna Eckmanna stały się: osoba, teologia i spuścizna literacka św. Augustyna z Hippony, a także szeroko pojęta patrologia oraz relacje między kulturą antyczną a wczesnym chrześcijaństwem. Szczegółowo analizował on procesy dialogu kulturowego, ewolucję pojęć teologicznych oraz konfrontację filozofii pogańskiej z doktryną chrześcijańską.
Dorobek publikacyjny Laureata liczy ponad 260 prac naukowych i popularnonaukowych, w tym cenione monografie, artykuły, rozprawy i przekłady. Do najważniejszych osiągnięć w jego dorobku należą:
- Dialog świętego Augustyna ze światem pogańskim w świetle jego korespondencji – pionierska monografia stanowiąca rozprawę habilitacyjną, rzucająca nowe światło na relacje Biskupa Hippony z elitami pogańskimi starożytnego Rzymu;
- Symbol Apostolski w pismach świętego Augustyna – wnikliwe studium poświęcone genezie, ewolucji i teologicznej interpretacji wyznania wiary w ujęciu Doktora Kościoła;
- Przebóstwienie człowieka w pismach wczesnochrześcijańskich – szczegółowa analiza pojęcia deifikacji (deificatio) w literaturze patrystycznej I-V wieku.
Ks. Profesor jest również autorem kilkudziesięciu haseł encyklopedycznych na łamach monumentalnej Encyklopedii Katolickiej (dotyczących m.in. geografii antycznej, pisarzy wczesnochrześcijańskich, starożytnych religii oraz postaci historycznych) oraz wieloletnim autorem i redaktorem w czasopiśmie „Vox Patrum”.
Szczególne miejsce w życiu ks. prof. Augustyna Eckmanna zajmuje Towarzystwo Naukowe KUL. Przez wiele lat pełnił funkcję Prezesa TN KUL, sprawnie zarządzając tą zasłużoną instytucją, nadzorując jej szeroką działalność wydawniczą oraz organizację konferencji i sympozjów naukowych. Dbał o wysoki poziom edytorski i naukowy publikacji firmowanych przez Towarzystwo, w tym o edycję serii naukowych i prac pokongresowych.
Kierował pracami Towarzystwa również po przejściu na emeryturę w 2012 r., m.in. aktywnie współtworząc obchody jubileuszowe 100-lecia Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w 2018 roku. Ponadto jest członkiem czynnym Wydziału Historyczno-Filologicznego TN KUL, członkiem rzeczywistym Lubelskiego Towarzystwa Naukowego, członkiem Polskiego Towarzystwa Filologicznego oraz wykładowcą Wyższego Seminarium Duchownego w Pelplinie.
Za gorliwą służbę Kościołowi i wybitne osiągnięcia naukowe Ks. Profesor został obdarzony godnościami kościelnymi: kanonika seniora Kapituły Katedralnej Pelplińskiej oraz kapelana honorowego Jego Świątobliwości (prałata). W listopadzie 2015 r. uroczyście celebrował Złoty Jubileusz kapłaństwa (50-lecie), dziękując za pół wieku posługi Bogu, nauce i studentom.
W pamięci współpracowników, studentów i przyjaciół ks. prof. Augustyn Eckmann jawi się jako człowiek głębokiej wiary, niezwykłej skromności, pracowitości oraz promiennego optymizmu. Wyrazem jego życiowej postawy jest motto wybrane na obrazku prymicyjnym – znana maksyma św. Augustyna: „Kochaj i czyń, co chcesz”. Jak podkreślają współpracownicy, z uśmiechem i pogodą ducha pokonywał trudności i ciężkie próby zdrowotne, dając świadectwo pokory oraz niezłomnej woli służby. Pasją jego życia pozostają Eucharystia, modlitwa różańcowa oraz umiłowanie Pisma Świętego.
Przyznanie Nagrody im. ks. Idziego Radziszewskiego ks. prof. dr. hab. Augustynowi Eckmannowi stanowi godne zwieńczenie jego wieloletniego, owocnego trudu naukowego i organizacyjnego na rzecz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II oraz Towarzystwa Naukowego KUL.
prof. dr hab. Krzysztof Narecki


